પ્રિય મિત્રો,
મધ્યપ્રદેશથી પુણે આવી ગયો પણ ત્યાં બોલાયેલી/સાંભળેલી શુદ્ધ હિન્દી ભાષાનો પ્રભાવ હજી ઉતર્યો નથી એટલે મથાળું હિન્દીમાં બંધાઈ ગયું.
નાદુરસ્ત તબિયત સાથે આડીઅવળી વાતોમાં પડ્યા વગર સીધો મુદ્દાની વાત પર આવું તો આજથી બરાબર દસ વર્ષ પહેલાં ‘બ્લોગ‘ શબ્દ ચલણમાં આવ્યો હતો. આમ તો ‘વેબ લોગ’ શબ્દ થોડો વહેલો, ડિસેમ્બર ૧૯૯૭માં, જ્હોન બાર્ગરે વાપર્યો હતો. તે પછી ૧૯૯૯ની શરૂઆતમાં પીટરે વેબ લોગ(web log)ને જરા અલગ રીતે લખવાનું શરૂ કર્યું, ‘વી બ્લોગ’ (we blog). અંતે ૨૩ ઑગસ્ટ ૧૯૯૯માં ‘પ્યારા લેબ્સે‘ વિધિવત ‘બ્લોગર.કોમ’ નામની સાઈટ શરૂ કરી. જેને ખુબ પ્રસિદ્ધિ મળી અને પછીથી ગૂગલે ખરીદી લીધી તે બ્લોગર.કોમ આજે ૧૦ વર્ષ પુરા કરે છે.
બ્લોગર.કોમ પર દરરોજ દર મિનિટે બે લાખ સિત્તેર હજાર શબ્દો લખાય છે, વિશ્વભરમાં ફેલાયેલા અબજો લોકો બ્લોગર પર બ્લોગ ધરાવે છે.
તમને ખબર છે બ્લોગર.કોમ અને ટ્વિટર.કોમમાં શું સામ્ય છે? બ્લોગર.કોમ રજુ કરનાર પ્યારા લેબ્સના સહસ્થાપક ઈવાન વિલિયમ એજ ટ્વિટરના સહસ્થાપક.
ગુજરાતીમાં બ્લોગની શરૂઆત ક્યાંથી થઈ/કોણે કરી તે વિશે ફરી ક્યારેક.
પ્રિય મિત્રો,
આજકાલ સમયને અભાવે અન્ય બ્લૉગ્સની મુલાકાત લેવાનું ઓછું થઈ ગયું છે. હમણાં અચાનક રીડગુજરાતીની મુલાકાત લેતાં સુખદ આશ્ચર્ય જોવા મળ્યું. મૂળ અંગ્રેજી લખાણ પરથી ગુજરાતી ભાવાનુવાદ કરીને ‘કેટલીક સાચી વ્યાખ્યાઓ‘ના નામે અહીં જે પોસ્ટ બનાવી હતી તેમાંથી ગુજરાતી પુસ્તકો સુધીની વ્યાખ્યાઓ રીડ ગુજરાતી પર તરંગ હાથીના સંકલનમાં પ્રસિદ્ધ થઈ છે.
આ વ્યાખ્યાઓનું ભાષાંતર કરતી વખતે બહુ મજા આવી. ખાસ કરીને શબ્દકોષની વ્યાખ્યાનું ભાષાંતર કરતી વખતે. “Dictionary : A place where success comes before work” નું ગુજરાતી ‘શબ્દકોષ – જ્યાં સફળતા મહેનતની પહેલા આવે છે’ કરતાં તો કરી નાખ્યું પછી ખ્યાલ આવ્યો, આ વાક્ય તો ખોટું છે. શબ્દકોષમાં કક્કા પ્રમાણે ‘મહેનત’ પહેલા આવે અને ‘સફળતા’ છેક છેલ્લે. બહુ વિચાર કર્યા પછી શબ્દકોષની મૌલિક વ્યાખ્યા બનાવી, “શબ્દકોષ – એક એવી જ્ગ્યા જ્યાં ઈનામ હરીફાઈની પહેલા, પગાર હાજરીની પહેલા અને પરિણામ પરીક્ષાની પહેલા આવે છે!” આમ આ લેખ ભાષાંતર હોવા છતાં મૌલિક છે!
ઉઠાંતરી પર નભતા લગભગ દરેક ‘પરોપજીવી’ બ્લોગ પર આ વ્યાખ્યાઓ જોવા મળશે. કોઈએ સ્ત્રોત દર્શાવવાની દરકાર કરી નથી. (માંડ બ્લોગને ઓટલે ચડેલો વાચક લિન્ક પરથી બીજા બ્લોગ પર ચાલ્યા જવાનો ભય હશે?) ફનએનગ્યાન.કોમ પરના ઘણા લેખ ‘લોક સાહિત્ય’નો દરજ્જો પામ્યા છે, વિગતે આવતીકાલના લેખમાં વાત કરીશું.
તરંગભાઈ હાથી ફનએનગ્યાનના વાચક છે અને તેમની કોમેન્ટ્સ પણ મળી છે.
તા.ક. વ્યાખ્યાઓ અને તેની ઉપરની કોમેન્ટ્સ રીડ ગુજરાતી પરથી હટાવી લેવામાં આવી છે.
પ્રિય મિત્રો,
ગયા પખવાડિયે આપણે અલગ અલગ થીમનો પરિચય કર્યો અને તાજેતરમાં આપણે આપણો મત આપીને ફનએનગ્યાન.કોમ માટેનો થીમ પસંદ કર્યો. ત્યાં જ ગઈ કાલે સમાચાર આવ્યા કે વર્ડપ્રેસ (પર હોસ્ટ થયેલા) બ્લોગ માટે એક નવો થીમ વર્ડપ્રેસ તરફથી ઉમેરાઈ રહ્યો છે: iNove.
એમજી ૧૨નો આ થીમ બહુ બધા સેલ્ફ હોસ્ટેડ બ્લોગ (ગુજરાતીમાં નિપ્રા બ્લોગ એગ્રીગેટર અને રણકાર બ્લૉગ) વાપરે છે. લોકલાગણીને માન આપીને હવે આ થીમ જેમના બ્લોગ વર્ડપ્રેસ પર હોસ્ટ થયેલા છે તેમના માટે પણ ઉપલબ્ધ છે. ટૂંકમાં હવે આ થીમ સેલ્ફ હોસ્ટેડ અને વર્ડપ્રેસ હોસ્ટેડ બંને ટાઈપના બ્લોગ માટે ઉપલબ્ધ છે.
આ થીમમાં હેડરની નીચે ‘વિભાગો’ અથવા ‘પાનાંઓ’ મૂકવાનો વિકલ્પ છે. આ થીમમાં નોટિસ, બેનર, વિજેટ વગેરેની ખાસ વ્યવસ્થા છે. દરેક પોસ્ટ પર લેખકનું નામ, લેખનો વિભાગ અને લેખના ટેગ્સ મૂકવા કે નહીં તે નક્કી કરી શકાય છે. થીમ સેટિંગ માટેનું એક અલગ પાનું ફાળવવામાં આવ્યું છે.
વધુ શું કહું જાતે જોઈ લો!
પ્રિય મિત્રો,
ફનએનગ્યાન પર કયો થીમ શોભશે? આપના વિકલ્પો હતા…
કે 
કે 
કે
કે 
કે 
?
અને, પરિણામ આપની સામે છે…
આપ સૌના મતને માન આપીને આજથી ફનએનગ્યાન પર પેનોરમા થીમ જોવા મળશે.
- વિનય ખત્રી
પ્રિય મિત્રો,
યશવંતભાઈ ઠક્કર તરફથી મળેલી કોમેન્ટ વાંચીને ‘અનિમેષ’ ‘બચાવ પક્ષના વકીલ’માંથી આરોપીના કઠેડામાં આવી ગયો છે! સ્નેહાબહેનના કાવ્ય પરથી પ્રતિકાવ્યની રચના કરનાર શૈલેષભાઈ શાહ ‘સપન’ પોતાના બ્લોગ પર અન્ય સ્વરચિત રચનાઓ સાથે રમેશ પારેખની જાણીતી રચના ‘એકડો સાવ સળેખડો, બગડો ડિલે તગડો‘ પણ ઉમેરી દીધી છે. રચનાની નીચે રમેશ પારેખનું નામ નથી.
આ રચનાની અંતિમ કળી ‘આઢડાને ધક્કો મારી નવડો કહેતો ખસ’માં ‘આઢડો’ શબ્દનો અર્થ મને ખબર નહીં એટલે ભગવદ્ગોમંડલ ફંફોશ્યું, જવાબ મળ્યો, ‘શબ્દ મળ્યો નથી’. થોડી મથામણ પછી યાદ આવ્યું કે આ ‘આઢડો’ એવો કોઈ શબ્દ નથી પણ ‘આઠડો’ લખતાં ટાઈપ ભૂલ થઈ છે! પણ ત્યાં સુધીમાં તો ગૂગલ સર્ચનું પરિણામ આવી ગયું હતું કે ઈન્ટરનેટ પર ૨૦ જેટલી જગ્યાએ આ બાળગીત મૂકાયેલું છે અને તેમાં ‘આઢડો’ શબ્દ જ વપરાયો છે! ટહુકો (ડિસે-૦૬), રણકાર (માર્ચ-૦૭), સુલભ ગુર્જરી (જુલાઈ-૦૮), મીતિક્ષા (માર્ચ-૦૯) જેવા જાણીતા અને સમૄદ્ધ બ્લોગ પર પણ આઢડો જ છે! આ કૉપી-પેસ્ટની કરામત છે. નકલને અક્કલ નથી હોતી નથી તે ફરી એક વાર સાબિત થયું છે કે કૉપી-પેસ્ટ કરનાર લખાણ જોવાની દરકાર પણ કરતા નથી!!!
હા, જીગ્નેશભાઈ અધ્યારૂના બ્લોગ પર રચનામાં આ ભૂલ નથી.
બીજું તમારા લખાણની કોણે કોણે બેઠ્ઠી નકલ કરી છે તે જાણવા માટે પણ આ કરામત કારગત નીવડે તેમ છે, રચનાની અંદર એકાદ શબ્દમાં જાણી જોઈને ભૂલ કરવી અથવા બદલાવી નાખવો. (જીગ્નેશભાઈ આ ટેક્નિક વાપરે છે તેમના બ્લોગ પર) પછી આ ચાવીરૂપ શબ્દ વાળી કળી કે વાક્ય ગૂગલ અલર્ટ પર મૂકી દેવાનું. જે કોઈ આ લખાણની કૉપી કરી ઈન્ટરનેટ પર મૂકશે કે ગૂગલ તમને ઇમેઈલ વડે જાણ કરશે.
પ્રિય મિત્રો,
ગયા અઠવાડિયે આપણે દરરોજ એક એમ નવ અલગ અલગ થીમનો પરિચય કર્યો. આજે મારે એ જાણવું છે તમારા મત પ્રમાણે મારે કયો થીમ ફનએનગ્યાન.કોમ પર મૂકવો જોઇએ?
કે કે કે
કે કે ?
(પરિણામ જાહેર થઈ ગયું છે, અહીં ક્લિક કરો)
આપના અમૂલ્ય અભિપ્રાયની અપેક્ષા સહ…
- વિનય ખત્રી
પ્રિય મિત્રો,
ગઈ કાલે આપણે ગુજબ્લોગ અને ગુજરાતી પોયટ્રી કોર્નર ગ્રુપમાં સ્નેહા પટેલ (અક્ષિતારક)ના કાવ્ય અને નકલ કરવાના આક્ષેપ વિશે વાંચ્યું. પહેલા તો મને સમજાયું નહીં કે આમા નકલ ક્યાં છે? પછી થયું કે કદાચ હોબાળો થયા પછી બ્લોગરે રચના હટાવી લીધી હશે. રાત્રે ફરી આ બંને રચનાઓ વાંચી ત્યારે સમજાયું કે આ તો કાવ્ય, પ્રતિકાવ્ય અને ઉઠાંતરીના આક્ષેપની વાત છે. કેટલાક લોકોએ સમજ્યા વગર તરફેણમાં કે વિરુદ્ધમાં કોમેન્ટ પણ કરી છે!
સ્નેહાબહેન સરસ કાવ્યો લખે છે તેમના કાવ્યો ઓર્કુટમાં ઘણા બધા પ્રોફાઈલ પર નામ સાથે/વગર દેખાય છે, અન્ય બ્લોગ પર ક્યારેક નજરે ચડે છે.
‘તારી બાધા લઈ લઉં’ કાવ્યની વાતમાં સ્નેહાબેન કદાચ પ્રતિકાવ્યને સમજ્યા વગર નકલનો આક્ષેપ કર્યો છે.
એક કાવ્ય પરથી બીજું કાવ્ય સ્ફૂરે તેને પ્રતિકાવ્ય કહેવાય છે, બ્લોગ જગતમાં નિર્મિશ ઠાકરના પ્રતિકાવ્યો જાણીતાં છે અને મેં તે લયસ્તરો/ફોરએસવી/વેબમહેફિલ વગેરે બ્લોગ પર વાંચ્યા પણ છે, લો તમે પણ માણો.
૧. ‘કલાપી’નું એ પંખીની ઉપર પથરો… નું પ્રતિકાવ્ય નિર્મિશ ઠાકર દ્વારા: તે પંથીની ઉપર કચરો ફેંકતા ફેંકી દીધો
૨. હરીન્દ્ર દવેનું ‘માધવ ક્યાંય નથી મધુવનમાં’નું પ્રતિકાવ્ય નિર્મિશ ઠાકર દ્વારા: લાઘવ ક્યાંય નથી કવનમાં
૩. હરિહર ભટ્ટના ‘એક જ દે ચિનગારી’ પરથી ન. પ્ર. બુચનું પ્રતિકાવ્ય યાચે શું ચિનગારી?
અપડેટ્સ…
૪. દુનિયા ફરી ગઇ (અમૃત ઘાયલ)ની પ્રતિકૃતિ રસ્તો જડી ગયો, તો – નિર્મિશ ઠાકર
૫. ઝવેરચંદ મેઘાણીનાં કાવ્ય “તલવારનો વારસદાર” નું પ્રતિકાવ્ય મોબાઈલનો વારસદાર – રતિલાલભાઈ બોરીસાગર
૬. આદિલ મન્સૂરીની અમર કૃતિ ‘નદીની રેતમાં રમતું નગર મળે ન મળે’ નું પ્રતિકાવ્ય નડીની રેલમાં ટરટું નગર – નિર્મિશ ઠાકર
૭. વિરહમાં સળગે છે તારા, આ તારો ત્રીજો કિનારો (વિવેક ટેલર) પરથી પ્રતિકાવ્ય કાં સતત તરતો રહે ત્રીજો કિનારો? – ચેતન ફ્રેમવાલા.
પ્રિય મિત્રો,
ફનએનગ્યાન બ્લૉગ પર આજે જે થીમ શોભી રહ્યું છે તે થીમ પરિચય અઠવાડિયાનો આઠમો અને અંતીમ થીમ છે – ઑફિસ ફોલ્ડર્સ.
સરસ મજાનો આ થીમ બનાવનાર છે થીમોકર્સી નામની સાઈટ.
વાદળી, ગ્રે અને સફેદ રંગોના સંયોજનથી બનતો આ થીમ બે કૉલમનો અને ચોક્કસ પહોળાઈ વાળો છે જેમાં ડાબે લેખ અને જમણે વિજેટ્સ દર્શાવે છે. બ્લોગ પરના અલગ અલગ પાના પર જવા માટે પેજ મેનુ આપેલું છે જેમાં પાનાનો ક્રમ અને કયા પાના નથી દર્શાવવા તે નક્કી કરી શકાય છે. ટ્વિટર પર જવા માટેની લિન્ક, થ્રેડેડ કોમેન્ટ્સ (કોમેન્ટની ઉપર કોમેન્ટ) જેવી આધુનિક સુવિધાઓ પણ ધરાવે છે.
આ થીમના વિકલ્પો પસંદ કરવા માટે એક અલગથી પાનું આપવામાં આવ્યું છે.
મિત્રો, આ સાથે થીમ પરિચય અઠવાડિયું (જે નવ દિવસ ચાલ્યું) પુરું થાય છે. ઈન્ટરનેટ મુકાયેલા અસંખ્ય થીમમાંથી ૯ થીમ સિલેક્ટ કરવાનું કામ અઘરું હતું. મફત, સફેદ, સરળ, સ્વચ્છ અને સુંદર હોય તેવા થીમ લીધા છે. આ બધા થીમ સેલ્ફ હોસ્ટેડ (પોતાના સર્વર પર મુકાયેલા) બ્લોગ માટેના છે. વર્ડપ્રેસ પર જેના બ્લોગ છે તેમના માટે ફરી ક્યારેક થીમ પરિચય અઠવાડિયાનું આયોજન કરીશું. દરેક વાચક/કોમેન્ટરનો આભાર!
પ્રિય મિત્રો,
થીમ પરિચય અઠવાડિયાનો આઠમો થીમ છે – પેનોરમા.
ફનએનગ્યાન બ્લૉગ પર આજે જે થીમ શોભી રહ્યું છે તે છે ‘પેનોરમા ૧.૭’. આ થીમ થીમોકર્સી નામની સાઈટે બનાવ્યો છે.
મસ્ત મજાના આ થીમને આપણી પસંદગી પ્રમાણેના રંગોથી રંગી શકાય છે અને મનગમતું ચિત્ર બ્લોગના મથાળે મૂકી શકાય છે. બે કૉલમનો અને ચોક્કસ પહોળાઈ વાળો આ થીમ ડાબે લેખ અને જમણે વિજેટ્સ દર્શાવે છે. થ્રેડેડ કોમેન્ટ્સ (કોમેન્ટની ઉપર કોમેન્ટ) જેવી આધુનિક સુવિધાઓ પણ ધરાવે છે.
આ થીમના વિકલ્પો પસંદ કરવા માટે એક અલગથી પાનું આપવામાં આવ્યું છે.
Comments (12) 
