Jan 192016
 

પ્રિય મિત્રો,

૧૯/૩૬૬

ભારતિય નામ જ્યારે રોમનમાં લખાય ત્યારે તેને વાંચવા અઘરા પડતા હોય છે. પરેશભાઈ પોતાનું નામ PAresh લખે, પારસભાઈ પણ PAras લખે, કરસનભાઈ KArsan લખે, કાનજીભાઈ પણ KAnji લખે. આ ‘એ’ ને ‘અ’ વાંચવાનો કે ‘આ’ સમજ પડતી ન હોય ત્યાં પરમાર, સરકાર, સરદાર એવા ચતુરાક્ષરી શબ્દો આવે, જેમાં પહેલા ‘એ’ ને ‘અ’ સમજવાનો હોય અને બીજા ‘એ’ને ‘આ’ સમજવાનો હોય. આટલું ઓછું હોય તેમ ‘ણ’ અને ‘ળ’ની સમસ્યાઓ ઉમેરાય. અંગ્રેજીમાં ‘ણ’ હોય કે ‘ન’, ‘N’ જ લખાય. એટલે kamani નામવાળાને કમાણીભાઈ કહીએ તો નારાજ થઈ જાય.

ગુજરાતી ‘ધોળકિયા’ એટલે જ નેશનલ ન્યુઝ પર પહોંચતાં પહોંચતાં ‘ઢોલકિયા’ થઈ જાય છે.

બીજી સમસ્યા એ છે કે ભારતીય નામોનો અર્થ સંસ્કૃત પ્રમાણે કરવા કે ઉર્દુ પ્રમાણે? આ ગડમથલમાં પણ ગેરસમજ થતી હોય છે અને ભળતા જ અર્થ નીકળતા હોય છે.

અમારી ઓફિસનો એક મુસ્લિમ કર્મચારીને મારા ભાષા પ્રેમ અને જિજ્ઞાસા વિશે ખબર હશે એટલે મારી પાસે આવ્યો અને એણે કહ્યું કે મારા લગ્ન માટે માગું આવ્યું છે અને છોકરીનું નામ ‘ગજાલા’ છે, તો તેનો અર્થ શું થાય તે કહો.

મેં કહ્યું કે ગજાલાના અર્થની તો મને ખબર નથી પણ સંસ્કૃતમાં ‘ગજ’ એટલે તેનો અર્થ હાથી થાય. પણ આ ઉર્દુ શબ્દ લાગે છે એટલે ઉર્દુ-હિન્દી શબ્દકોષમાં જોઈ જવાબ આપું. બીજા દિવસે ડિક્ષનરી જોઈ જવાબ આપ્યો કે ‘ગજાલા’નો અર્થ ‘હરણનું બચ્ચું’ થાય.

gazala

કર્મચારી ચાર દિવસ ઓફિસમાં દેખાયો નહીં, પાંચમે દિવસે દેખાયો પણ ઢીલો ઢીલો. મેં પૂછ્યું શું વાંકું પડ્યું? કહે છોકરી નામના સંસ્કૃત અર્થ પ્રમાણેની નીકળી (જાડી).

– વિનય ખત્રી

વિશેષ વાંચન

  2 Responses to “ભારતિય નામ, રોમન લિપિ અને તેના સંસ્કૃત અને ઉર્દુ અર્થ”

  1. સ્ત્રીઓનું આ રીતે જાહેરમાં અપમાન કરતા શરમ નથી આવતી?

Leave a Reply

%d bloggers like this: