અંગત – FunNgyan.com
Oct 012016
 

પ્રિય મિત્રો,

લાંબા વિરામ બાદ આજે હાજર થયો છું. ચિકનગુનિયાએ હાડકાં ખોખરા કરી નાખ્યા છે! 🙁

દર વર્ષની જેમ આ વર્ષે પણ ‘બેસ્ટ ગુજરાતી બ્લૉગ સર્વેક્ષણ ૨૦૧૬’ થશે, પણ આ વખતે દિવાળીમાં નહીં પણ ક્રિસમસમાં!

ગયા સમય દરમ્યાન ઘણા બનાબ બન્યા, પ્રવાસ કર્યા, લખતો રહીશ.

આજે આટલું જ!

નવરાત્રિની શુભેચ્છાઓ.

– વિનય ખત્રી

Jul 062016
 

પ્રિય મિત્રો,

આજે અષાઢી બીજ – કચ્છી નવું વર્ષ. નયે વરે જી લખ લખ વધાઈયું.

– વિનય ખત્રી

Jun 112016
 

પ્રિય મિત્રો,

મોદીના ભાષણનો વિડિયો મૂકીને મેં એક પોસ્ટ બનાવી હતી, જેનો હેતુ પોલિટિકલ નહોતો પણ મોટીવેશનલ હતો. – ‘પોતાના પર ભરોસો રાખી મહેનત કર્યે રાખે તો તે સફળતા પામે જ છે.‘ કેટલાય લોકોને આ વાત ન ગમી અને મને ‘મોદી ભક્ત’ ગણાવ્યો. મને તો ગમ્યું કેમ કે ‘ઘાગરાના ગુલામ’ ગણાવા કરતાં મોદી ભકત ગણાવું વધુ સારું.

મોંઘવારી વિશે વાતો થઈ અને મોદી વિરોધીઓની સમજ જુઓ. તેઓ પોતાના મોજશોખ માટે જાહેર સાધનોનો ઉપયોગ કરે અને જે તે રાજ્યની સરકાર તેના પર ટેક્ષ વસુલે તો તેમાં તેઓ મોદીનો વાંક ગણે છે!

મોંઘવારી એટલે શું? મોંઘવારી વધી કે સગવડો?

મારો જન્મ થયો ત્યારે મારા ઘરે લાઈટ જ નહોતી અને લાઈટ બીલ પેટે એક પણ પૈસો ખર્ચાતો નહીં, આજે હું મારી પહોંચ પ્રમાણેના ઉપકરણો વાપરું છું અને મારું લાઈટ બીલ ચાર આંકડામાં આવે છે તો મારું લાઈટબીલ ઝીરોથી હજારોમાં પહોંચ્યું તેને મોંઘવારી કહેવાય કે મારું જીવન ધોરણ ઊંચું ગયું તેની કિંમત?

હું માતાજીને પગે લાગવા પગથિયા ચડીને જતો અને આજે ‘રોપવે’નો ઉપયોગ કરું છું. પહેલા એક પણ રૂપિયો નહોતો ખર્ચતો અને હવે માથા દીઠ સો-બસ્સો-ચારસો રૂપિયા ચૂકવું છું. તો આને મોંઘવારી કહેવાય કે સગવડ વાપર્યાનો ચાર્જ?

નાનો હતો ત્યારે હું સાયકલ પર શાળાએ જતો અને એક પણ ટીપું પેટ્રોલનું વપરાતું નહીં, પેટ્રોલના ભાવની ખબર પણ નહોતી. આજે મારું પેટ્રોલ બીલ ચાર આંકડામાં આવે છે. આ મોંઘવારી કહેવાય કે ભૌતિક સગવડનો ખર્ચ?

આજે પણ હું સાયકલ પર ઓફિસે જઈ શકું છું અને પેટ્રોલનો અને જીમનો ખર્ચ બચાવી શકું છું. આજે પણ હું લાઈટ વગર (કે ઓછા ઉપકરણો વાપરીને) પૈસા બચાવી શકું છું. આજે ય હું પગથિયા ચડીને પૈસા બચાવી શકું છું. કોઈ મોંઘવારી, ભાવ વધારો કે ટેક્સ મને નડવાના નથી.

મને લાગે છે કદાચ આ ગેરસમજ, ‘મોંઘવારી વધી કે સગવડો‘ને કારણે જ આ અને આની પહેલાની સરકાર ચૂંટણી પહેલા વાયદાઓ કર્યા હોવા છતાં મોંઘવારી ઘટાડી શકી નથી. લોકો પોતાની સગવડો વધારતા ગયા છે, સાયકલ પર જવા વાળા આજે બાઈક પર જાય છે, બાઈક વાળાના ઘરે ગાડીઓ આવી ગઈ છે. ગાડીઓવાળા જે પહેલા ટ્રેનની મુસાફરી કરતા તે હવે વિમાનમાં ઊડવા લાગ્યા છે.

સરકારનો વાંક હશે તેનો હું બચાવ નથી કરતો પણ અહીં હું મોંઘવારી એટલે શું તે વિશે મારી સમજ રજુ કરું છું અને તમારા વિચારો જાણવા માગું છું.

બીજું, જેમ આપણી સગવડો વધી છે અને તેના કારણે આપણાં ખર્ચા વધ્યા છે તેવી જ રીતે બીજા બધાના જીવનમાં પણ સગવડો વધી છે અને તેમના ખર્ચા પણ વધ્યા છે અને તેથી જ દરેકે દરેક વસ્તુ તેમજ સેવાના ભાવ વધ્યા છે. આવું જ સરકારનું પણ થયું છે અને એટલે જ ટેક્સ પણ વધ્યા છે.

બાકી વાંક દેખાઓને તો ‘બસનો ડ્રાયવર બસ બરાબર ચલાવતો નથી’થી લઈને પોતાનો દિકરો કે પોતાનો સગા બાપ સામે પણ કંઈને કંઈ વાંધાઓ હોવાના જ. એટલે મોદી વિશે કે મોદી સરકાર વિશે વાંધા હોય તો તે સ્વાભાવિક છે.

મોદીનો વિરોધ કરનારોને પૂછીએ કે ચાલો, મોદી તમારી યોગ્ય પસંદ નથી તો તમારા મતે યોગ્ય ઉમેદવાર કોણ? તો જવાબ મળતો નથી. કદાચ રાહુલના લગ્ન થાય અને તેને ઘરે પારણું બંધાય અને તે બાળક મોટું થાય તેની રાહ જોતા હશે?

ગઈકાલના ફેસબુક સ્ટેટસ પરથી

મોંઘવારી આજકાલની નથી વધી, એક તોલા સોનાનો ભાવ જ્યારે બસ્સો રૂપિયા થયો ત્યારે વડીલોને ‘મોંઘવારીએ માજા મૂકી છે‘ એમ બોલતા સાંભળ્યા છે.

નાનો હતો ત્યારે ટેલિફોન, મોબાઈલ, ઈન્ટરનેટ નહોતા. સગા/મિત્રોને ફેસ ટુ ફેસ મળવાનું થતું. આજે મારું ઈન્ટરનેટનું બીલ પણ ચાર આંકડામાં આવે છે. આને પણ મોંઘવારી કહેશું?

બધાને સગવડમાં વધારો જોઈએ છે, એટલે મોંઘવારી વધવાની જ છે. મોંઘવારી વધવાની ચિંતા છોડો અને આવક કેવી રીતે વધે તેનું વિચારીએ. ફેસબુક આપણને લાઈક/શેર/કોમેન્ટના આજની મોંઘવારીના પ્રમાણમાં પૈસા ન આપે ત્યાં સુધી ફેસબુક વાપરવાનું બંધ કરીને ઈન્ટરનેટનું બીલ ઘટાડી પૈસા અને સમય બચાવી શકાય. અંગ્રેજીમાં કહે છે ને, ટાઈમ ઈઝ મની અને મની સેવ્ડ ઈઝ મની અર્ન!

– વિનય ખત્રી

May 292016
 

પ્રિય મિત્ર,

બહુ ચર્ચિત અને સફળતાનાં શિખરો પાર કરતું મરાઠી ચલચિત્ર ‘સૈરાટ’ ગયા રવિવારે જોયું. તેના વિશે ગણું લખાયું છે, તેમાં થોડો ઉમેરો.

હું ૩૧ વર્ષથી મહારાષ્ટ્રમાં રહું છું પણ બહુ મરાઠી ચલચિત્ર જોયા નથી. દિવાળી પર મુંબઈ-પુણે-મુંબઈ-૨ જોયું, કારણ તેનો પહેલો ભાગ મને બહુ જ ગમ્યો હતો.

‘સૈરાટ’ જૂનો મરાઠી શબ્દ છે, જે અભંગમાં અને જૂના સાહિત્યમાં બહુ વપરાતો પણ ધીમે ધીમે તેનો વપરાશ ઘટતો ગયો. ‘સૈરાટ’નો નજીકનો અર્થ પાગલ, જિદ્દી, ‘પેશન’ એવો થાય.

ટીન એજ લવસ્ટોરી, ગામડાનું લોકાલ અને સરળ સંવાદો અને એપિક અંત સાથેની આ ફિલ્મ તેની સરળતાને કારણે મને બહુ ગમી. ફિલ્મના ડાયરેક્ટર નાગરાજ મંજુળે તેમના સ્વભાવ પ્રમાણે ફિલ્મને પણ સરળ બનાવી છે. મંજુળેના ગામની આસપાસ રહેતા બીન અનુભવી કલાકારો, આસપાસના સ્થળોએ કરેલું ચિત્રીકરણ અને સરળ પટકથાને કારણે ફિલ્મ સિમ્પ્લ અને ક્લાસી બની છે. ‘લગાન’માં આમિરખાન પ્રણય દૃષ્યો સ્વિઝર્લેન્ડ જવાને બદલે આશુતોષએ કચ્છના કુનરિયા ગામની આસપાસ ફિલ્માવ્યા હતા તેની યાદ આવી ગઈ. લગાનમાં તો માંજેલા કલાકારો હતા, ‘સૈરાટ’માં એવું કંઈ નથી છતાં પણ ડિરેકટરે દરેક પાસે સારુ કામ લીધું છે. લગાન માટે વિદેશી કલાકારો માટે પૂર્વ શરત હતી કે તેમને ક્રિકેટર રમતા આવડવું જોઈએ એવી જ રીતે ‘સૈરાટ’ના મૂખ્ય કલાકારો માટે નાગરાજની પૂર્વ શરત હતી કે તરતાં આવડવું જોઈએ.

ફિલ્મમાં નવોડિયા કલાકારો હોવાં છતાં ડાયરેક્ટરે તેમની પાસેથી ઉત્કૃષ્ઠ કામ લીધું છે. ડ્રોન કેમેરાનો બહુ જ સારો ઉપયોગ કર્યો છે. કબૂતરોનું ચકરાવો લેતા ઊડવાના દૃશ્યો યોગ્ય સમયે વાપર્યા છે. અજય-અતુલનું સંગીત તો સુપરહિટ છે જ પણ ડાયરેક્ટરે ફિલ્મ સિટીમાં સેટ ઊભો કરવાને બદલે કરમાળા તાલુકાના વિવિધ સ્થળોએ શૂટિંગ કર્યું હોવા છતાં ફિલ્મને પ્રેક્ષણિય બનાવી છે. ફિલ્મમાં દેખાડેલો આર્ચિનો બંગલો કરમાળા તાલુકાના ભાંગે વસ્તી, કંદર ગામનો છે, ‘યાડ લાગલ’ ગીતમાં દેખાડેલો કૂવો દેવળાલી (તા, કરમાળા) ગામમાં આવેલો છે, ‘સૈરાટ ઝાલં’ ગીતમાં દેખાડેલું વૃક્ષ, કૂવો અને મંદિર કરમાળાના છે, તે જ ગીતમાં દર્શાવેલા સૂર્યાસ્તના દૃશ્યો ઈનામદાર વાડા, ઉજની, ભૂગાવ (તા. ઈંદાપુર)ના છે, આર્ચી પરશ્યાની કોલેજ દાદા પાટિલ મહાવિદ્યાલય કર્જત (મુંબઈ પાસેનું નહીં, અહમદનગર જીલ્લામાં આવેલું કર્જત)ની છે, સલ્યાનું ગેરેજ અને સપનીની કરિયાણાની દુકાન વાંગી ગામ (તા. કરમાળા)ની છે, ક્લાઈમેક્સમાં દેખાડેલી ચાલી ચૌધરી ચાલ, વારજે, પુણેની છે. ફિલ્મમાં દેખાડેલી હૈદ્રાબાદની ઝુંપડપટ્ટી જનતા વસાહત, પર્વતી, પુણેની છે. આર્ચી જે કંપનીમાં કામ કરે છે તે મનહંસ કંપની, શેળગાવ, તા. કરમાળામાં આવેલી છે, ફિલ્મમાં દેખાડેલું સાકર કારખાનું વિઠ્ઠલરાવ શિંદે સાકર કારખાના, પિંપળનેર (તા. માઢા)માં આવેલું છે,  ગેસ્ટહાઉસ, પોલિસ સ્ટેશન, બસ સ્ટેશન વગેરે કરમાળાના છે. કેટલાક દૃશ્યો દિગ્દર્શકના પોતાના ગામ જેઊરમાં પણ ફિલ્માવાયા છે.

ફિલ્મના એક દૃષ્યના સંવાદનું મને આવડતું ગુજરાતી કરી વિરમું છું…

શું જુએ છે?

શેનું શું? ખોખો જોઉં છું..

ખોખો? ક્યારનો મારી સામે જુએ છે…

તને કેવી રીતે ખબર પડી કે તારી સામે જોઉં છું?

મેં મારી સગી આંખે જોયું…

તું શા માટે જુએ છે? તું જ જોવાનું બંધ કર.

હું જોઉં કે કંઈ પણ કરું…

હું પણ જોઉં કે કંઈ પણ કરુ. તને ન ગમતું હોય તો ન જો.

મેં ક્યાં કીધું મને ગમતું નથી.

ફિલ્મ જોયા પછી એટલું જ શીખવાનું કે આપણે ધારીએ છીએ કે ‘સમય જતાં સૌ સારા વાનાં થઈ જશે’ પણ એવું થતું નથી. દરેક સમસ્યાને, ગુંચને કાઢવી પડે છે, તેના પર મહેનત કરવી પડે છે, સમયના ભરોસે છોડી શકાય નહીં. સમય જતાં આપોઆપ ઉકેલાઈ જશે એવી આશામાં રહેવું નહીં. સમય જતાં બની શકે વધુ ગુંચવાય અને ક્યારેય ન ઉકેલાય એવી પરિસ્થિતી નિર્માણ થાય.

– વિનય ખત્રી

વિશેષ વાંચન

અપડેટ – મલ્ટિપ્લેક્સ: નાગરાજ મંજુળેઃ વેદના, વાચા અને સિનેમા – શિશિર રામાવત