* Likeની આ સુવિધા શું છે અને કેવી રીતે ઉપયોગી છે પહેલા સમજી લઈએ…
જ્યારે તમે વર્ડપ્રેસમાં લોગઈન થયેલા હશો અને તમને ગમતા બ્લોગ પર પોસ્ટ વાંચતા હશો ત્યારે ઉપર વર્ડપ્રેસ સંચાલનની પટ્ટીમાં ઉપર દર્શાવ્યા પ્રમાણે * Likeનું બટન મેનુમાં ઉમેરાયેલું દેખાશે. જે તમને ગમતી પોસ્ટને ‘ગમી, Like’ માર્ક કરવા માટે છે. એક વખત ‘ગમી’ માર્ક કર્યા પછી તે ‘you like this’ વંચાશે. તેવી જ રીતે આ પોસ્ટ અન્ય વાચકોને પણ ગમી હશે અને તેમણે તેને Like તરીકે માર્ક કરી હશે તો કેટલા વાચકોને આ પોસ્ટ ગમી તેનો આંકડો પણ દર્શાવશે! (નીચેના ચિત્રમાં તીરની નિશાની વડે દર્શાવ્યું છે) Continue reading '* Like : અત્યંત ઉપયોગી સગવડ'»
પ્રત્યાયન (કોમ્યુનિકેશન) માટે ઈમેઈલ (એટલે કે ઈલેક્ટ્રોનિક્સ મેઈલ) સૌથી ઉત્તમ સાધન છે. ૪૦ વર્ષ પહેલા શોધાયેલી આ સગવડથી આજે કોઈ અજાણ નથી છતાં ઈમેઈલ વાપરવાના બે અગત્યના અને મને ગમતા કારણો રજુ કરવાની લાલચ રોકી શકતો નથી. ૧) મફત છે. ૨) પત્રવ્યવહાર સંગ્રહાયેલો રહે છે (મારી પાસે ૧૦ વર્ષ જૂના ઈમેઈલ છે!) ઑફિસમાં કે બ્લોગ જગતમાં કોઈ મારો મોબાઈલ નંબર માગે ત્યારે હું મોબાઈલને બદલે ઈમેઈલ વાપરવાનું કહું છું તે આ જ કારણોસર. ફોન પર લખાવેલી સૂચના/કામ વ્યસ્તતાને કારણે ભૂલી જઈ શકાય છે જ્યારે ઈમેઈલમાં આ સમસ્યા રહેતી નથી. ફૂરસદે જોઈ શકાય અને રીપ્લાય કરી શકાય!
શરૂઆતમાં બહુ મર્યાદિત સ્પેસવાળા ઈમેઈલ બોક્ષ મળતા હતા. પછી વચ્ચે ઈમેઈલ સેવાની કિંમત વસુલવાનું શરૂ થયું હતું. અમેરિકા ઑનલાઈને પોતાની સેવા પેઈડ કરી દીધી. માઈક્રોસોફ્ટ હોટમેઈલને પેઈડ કરવાનો વિચાર કરતો હતો ત્યાં જ ગૂગલનું જીમેઈલ આવ્યું અને ૮જીબી જેટલી જગ્યા મફતમાં આપીને ઈમેઈલની વ્યાખ્યા બદલી નાખી.
ત્યારે ૮જીબી જેટલી જગ્યા એટલે ‘અધધધ’ લાગતી હતી જે વપરાશ પછી હવે ઓછી પડવા લાગી છે! તમારું જીમેઈલનું બોક્ષ ભરાઈ ગયું હોય અથવા ભરાવા આવ્યું હોય તો તે માટેની કેટલીક ટિપ્સ રજુ કરું છું… Continue reading 'eMail : કારણ, તારણ અને મારણ'»
જિંદગીના છેલ્લા ત્રીસ દિવસ બાકી હોય તો તમે શું કરો
આ જીવન તો રૈનબસેરા છે, એક રાતનો મુકામ છે અને આજે આવ્યા છીએ તો કાલે જવાનું જ છે એવી ફિલસૂફીઓ બહુ થઈ.
વિચાર કરો કે તમારા મોતની તારીખ નિશ્ચિત કરી નાખવાની હોય તો બાકીની આવરદામાં તમે શું કરો? હજુ કેટલાં વર્ષ જીવવું પસંદ કરો? દીકરી એસ.એસ.સી. થઈ જાય ત્યાં સુધી? દીકરો પરણી જાય ત્યાં સુધી? દીકરાને ત્યાં પારણું બંધાય ત્યાં સુધી? દીકરાને ભણવા માટે અમેરિકા મોકલવાનું સપનું હતું. ના જામ્યું. દીકરાનો દીકરો પ્રિન્સટન યુનિવર્સિટીમાં ભણીને ડિગ્રી લે ત્યારે એના કોન્વોકેશન ફંકશનમાં જવું છે.
ભગવાન ત્રાસી જાય ત્યાં સુધી તમે મૃત્યુને મુલતવી રાખવા માગો છો. એટલે હવે નક્કી એવું થયું છે કે જીવવા માટે તમારી પાસે પૂરા ત્રીસ દિવસ, રોકડા સાતસો વીસ કલાક બાકી છે. ત્રીસ દિવસ પછી છાપામાં તમારી છબી સાથે ફૂલ ગયું ફોરમ રહી ગઈવાળી જાહેરખબર આપવાનું તમારા ભાગ્યમાં લખાઈ ગયું છે. તો હવે આ ત્રીસ દિવસમાં તમે શું શું કરો?
આજે મારા પ્રિય લેખક અને મિત્ર એવા સૌરભભાઈ શાહનો જન્મદિવસ છે. તેમને જન્મદિવસની વધામણી સાથે તેમનો આ લેખ (તેમની પરવાનગી સાથે) અહીં મૂકું છું. આ લેખ તેમના પુસ્તક ‘એકત્રીસ સુવર્ણમુદ્રાઓ‘માંથી લીધો છે.
બીજો લેખ સાંજે સાત વાગે પ્રસિદ્ધ થશે.
ઓવર ટુ, સૌરભ શાહ…
-વિનય ખત્રી
ઍન્થની અને અમૂલખચંદનાં નામ વચ્ચે શું સામ્ય છે?
ચુનીભાઈ પટેલ અમેરિકા જઈને પોતાનું નામ ચાર્લી રાખી લે કે જીવાભાઈ જોર્જ બની જાય ત્યારે ભારતમાં વસતા તેમના ભાઈઓને મજા પડે છે. દેશી ભાઈઓને ખબર નથી હોતી કે ચાર્લી, જોર્જ, રૉબર્ટ અને રીટા જેવાં નામોમાં પણ ઢંગ હોય છે, ધડો હોય છે અને ખૂબસૂરત અર્થ પણ હોય છે.
કીર્તિભાઈ, અમૂલખચંદ, શાંતિલાલ અને હસમુખભાઈએ અમેરિકા જઈને નામ બદલી નાખવાં હોય તો ક્યાં નામ રાખી શકે? કીર્તિભાઈનું નામ રૉબર્ટ હોય તો ચાલે. ટ્યુટોનિક ભાષાના આ રૉબર્ટ શબ્દનો અર્થ થાય છે – પ્રસિદ્ધિથી પ્રકાશિત થનાર. અમૂલખચંદ ઍન્થની બની શકે. લૅટિન ભાષામાં અમૂલ્ય એટલે ઍન્થની. હિબ્રુ શબ્દ સોલોમનનો અર્થ થાય છે શાંત અને હિબ્રુનો જ એક બીજો શબ્દ છે આઇઝેક જેને ન્યુટન અટકવાળા વિજ્ઞાનીએ જગવિખ્યાત બનાવી દીધો. આ આઇઝેક નો મતલબ છે હાસ્ય.
અમેરિકી અને યુરોપીય પ્રજાઓમાં મોટા ભાગનાં નામ હિબ્રુ, લૅટિન, ગ્રીક, ટ્યુટોનિક, ઍન્ગ્લો-સેકસન અને કૅલ્ટિક જેવી લાંબો ઈતિહાસ ધરાવતી ભાષાઓમાંથી આવે છે. આ વ્યક્તિવાચક નામના અર્થ પણ આપણી ભાષામાં પ્રચલિત એવા સંસ્કૃતમાંથી ઊતરી આવેલાં નામ જેટલા જ રસિક છે. આપણા પ્રીતમલાલ તે હિબ્રુના ડેવિડભાઈ. ડેવિડ એટલે પ્રિય. નાનાલાલ એટલે લૅટિનમાં પૉલ અર્થાત નાનું. કાલિદાસ એટલે? લૅટિનમાં મૉરિસનો અર્થ થાય છે ઘેરા રંગનું. આપણા નામ સાથેની સરખામણી છોડી દઈએ તોય વિદેશી નામના અર્થ મઝા આવે એવા છે. ચાર્લી નામ જેના પરથી આવ્યું તે ચાર્લ્સ એટલે મજબૂત અથવા પુરુષાતનભર્યો. જિઓ (Geo) એટલે જમીન જેના પરથી આવેલા નામ જોર્જનો ગ્રીક ભાષામાં મતલબ થાય જમીનદાર. Continue reading 'શેક્સપિયર ખરેખર શું કહી ગયો?'»
‘ઈલેક્રમા’ (મુંબઈ) પ્રદર્શનની મુલાકાત વખતે એક ‘સ્ટૉલ’ પર નાનકડા વિઝિટીંગ કાર્ડ જેવડા ‘ડિસ્પ્લે’ પર ‘The quick brown fox jumps over the lazy dog‘ સરકી રહ્યું હતું તે જોઈને આ લેખ લખવાનો વિચાર આવ્યો.
મને બરાબર યાદ છે, વર્ષો પહેલાં એક પોસ્ટમાં ગુજરાતી ફોન્ટ કેવા લાગે છે તે દર્શાવવા કાર્તિક મિસ્ત્રીએ ‘આળસુ ઉંઘતા શિયાળ ઉપર ચપળ કૂતરાએ કૂદકો માર્યો‘ એવું ગુજરાતી ભાષાંતર કર્યું હતું. તે જોઈને સુરેશભાઈ જાનીએ અંગ્રેજ ઘરધણી, બાદશાહ, ઠળિયા અને છાણા એવા શબ્દો વાપરીને એક ગુજરાતી વાક્ય બનાવ્યું હતું જેમાં ‘અ’ની બારાક્ષરી, ‘ક’ થી ‘જ્ઞ’ સુધીના વ્યંજનો અને ૦થી૯ના આંકડાઓ આવી જતા હતા!
આવા વાક્યને પેનગ્રામ કહેવાય, જેમાં દરેક અક્ષરનો ઉપયોગ થયો હોય. જ્યારે મિકેનિકલ ટાઈપ રાઈટર હતા ત્યારે ટાઈપ રાઈટરની દરેક ચાંપ બરાબર કામ કરે છે કે નહી તે ચકાસવા માટે આ વાક્યનો પ્રયોગ થતો. પછીથી માઈક્રોસોફ્ટ વિન્ડોઝમાં ફોન્ટ કેવા દેખાય છે તે માટે આ વાક્યનો ઉપયોગ થયો.
આ વાક્ય બહુ જ પ્રચલિત થયું પણ તેને પરફેક્ટ વાક્ય ન કહી શકાય, કારણ કે ૩૩ અક્ષરોના આ વાક્યમાં ત્રણ ‘E’, બે ‘H’, ચાર ‘O’, બે ‘R’, બે T’ અને બે ‘U’ વપરાયા છે. વિદ્વાનોએ આ વાક્યને હજી નાનું બનાવવા માટે અને અક્ષરોનું પુનરાવર્તન ટાળવા માટે બીજા પણ કેટલાક વાક્યો પ્રયોજ્યા: Pack my box with five dozen liquor jugs (૩૨ અક્ષરો), The five boxing wizards jump quickly (૩૧ અક્ષરો), Waltz, nymph, for quick jigs vex Bud (૨૮ અક્ષરો), Blowzy night-frumps vex’d Jack Q અને Glum Schwartzkopf vex’d by NJ IQ (માત્ર ૨૬ અક્ષરો) (સંપૂર્ણ યાદી)
ટૂંકમાં હવે જ્યારે નવો કોઈ ફોન્ટ દર્શાવવો હોય તો ‘ઝડપી શિયાળ અને આળસુ કૂતરા’ને બદલે ‘પાંચ ડઝન દારૂના કૂંજા’ વાળું વાક્ય વાપરી શકાય અથવા’પાંચ જાદુગરોને ઝડપથી કૂદાવી’ શકાય.
હું આ બ્લોગને મઠારવામાં વ્યસ્ત છું ત્યાં સુધી તમે આ શક્તિશાળી સરદારજીના કરતબનો યુટ્યુબ વિડિયો માણો:
ગરમ પાણીથી શેક કરવાની કોથળીને ફુગ્ગાની જેમ ફૂલાવીને ફોડી નાખતા સરદારજીનું નામ છે મનજીત સિંહ અને તેઓ ૧૯૭૭થી બ્રિટનમાં રહે છે. તેમણે કાનથી મારૂતિવૅન અને દાંતથી ડબલડેકર બસ ખેંચવાના કરતબ દેખાડીને ૩૧ જેટલા વિશ્વ રૅકોર્ડ ગિનિસ બુકમાં નોંધાવ્યા છે, એવું વિકિપિડિયાનો આ લેખ કહે છે.
આ વિડિયો મોકલવા માટે મૂળ નવસારીના અને હાલ બોલ્ટન (બ્રિટન) રહેતા અરવિંદભાઈ પટેલનો ખૂબ ખૂબ આભાર.
આજે રવિવારની રજાના મૂડમાં આ પોસ્ટ મૂકી રહ્યો છું. કાર્તિક મિસ્ત્રીએ કૉપી-પેસ્ટ વિશે પોસ્ટ કરી એટલે મારા મનમાં એક સવાલ જાગ્યો છે જેના પરથી આજની આ પોસ્ટ કરવાનો વિચાર આવ્યો.
પ્રશ્ન – ગયા અઠવાડિયાના ચર્ચાસ્પદ કૉપી-પેસ્ટ બ્લોગરે સંદેશ તેમજ દિવ્ય ભાસ્કરની વેબસાઈટ પરથી લખાણ કૉપી-પેસ્ટ કરી પોતાનો બ્લોગ સમૃદ્ધ કર્યો છે પણ ગુજરાત સમાચારની સાઈટ પરથી કેમ કોઇ લખાણ કૉપી-પેસ્ટ નથી કર્યું?
જવાબમાં કેટલાક વિકલ્પ મને સુજ્યા છે તે લખ્યા છે તેમાંથી કોઈ એક વિકલ્પ આપનો જવાબ હોય તો તે લખો અથવા તે ઉપરાંત અન્ય કોઈ વિકલ્પ આપને સુજતો હોય તો તે લખો. પ્રશ્ન ફરી એક વાર – ગુજરાત સમાચારની સાઈટ પરથી કૉપી-પેસ્ટ કેમ નહીં?
A. ગુજરાત સમાચારની સાઈટ પર કૉપી-પેસ્ટ કરવા જેવા લેખ હોતા નથી.
B. ગુજરાત સમાચારની સાઈટ પરનું લખાણ કૉપી કરી શકાતું નથી.
C. ગુજરાત સમાચારની સાઈટ યુનિકોડમાં નથી અથવા યુનિકોડ સાઈટ ક્લિક વગી નથી.
D. ગુજરાત સમાચારની સાઈટનું નેવિગેશન બરાબર નથી. (લેખ સુધી પહોંચીએ ત્યારે કૉપી કરીએ ને?)
E. ગુજરાત સમાચાર કૉપીરાઈટ બાબત સભાન છે અને કડક હાથે કામ લે છે.
એક કરતાં વધુ વિકલ્પ યોગ્ય લાગતા હોય તો તે પણ જણાવી શકો છો…
મારો જવાબ પણ કાર્તિકની જેમ A+C+D છે. ગુ.સ.ની મુખ્ય સાઈટ યુનિકોડમાં નથી, બીજી એક સાઈટ છે જે યુનિકોડમાં છે પણ ઘણાંને તેની ખબર નથી.
આજે મને ફોર્વર્ડ ઈમેઈલમાં એક પ્રેરણાદાયક વાર્તા મળી – ‘મનની ખીંટી’. આમ તો આ એક લોકકથા જેવી વાર્તા છે જેનું મૂળ શોધવું અધરું છે પણ ઈન્ટરનેટ પર ખાંખાખોળા કરવાની આદત/ફાવટ/શોખ/વ્યવસાયને લીધે એક પ્રયત્ન કરી જોયો અને નીચે પ્રમાણેના પરિણામો હાથ લાગ્યા:
૧. ઈન્ટરનેટ પર ફરતી મૂળ અંગ્રેજી કથા આ બ્લોગ પર વાંચી શકાય છે. (બ્લોગરને મૂળ લેખકની જાણ નથી.)
૨. આ અને આવી બીજી પણ પ્રરણાદાયક વાર્તાઓનો ગુજરાતી અનુવાદ શ્રી શાંતિલાલ ડગલીએ કરી તેને પુસ્તિકા સ્વરૂપ આપ્યું. પુસ્તકનું નામ – ‘આપણા હાથની વાત’, પ્રકાશક – આર.આર. શેઠ, કિંમત રૂ.૧૦/-, ૧૦૦ નકલ એક સાથે લેનારને રૂ.૫/-.
એક વખત આ વાર્તા યુનિકોડમાં આવી ગઈ એટલે ઈમેઈલ ફોર્વર્ડર્સને મોકળું મેદાન મળી ગયું. (ઈમેઈલ કરનાર મૂળ લેખકનું નામ/સ્ત્રોત જાણી જોઈને મૂકતો નથી તેથી ફોર્વર્ડ કરનારને તેની ખબર પડતી નથી)
અને હા, ‘ખરી પડે છે પીંછું’માં રીના મહેતાએ ‘ખીંટી માણસને ગમે છે‘ લેખમાં (March 5, 09) આ વાર્તાનો ઉલ્લેખ અનુવાદકના નામ સાથે કર્યો છે.
ટૂંકમાં આ લેખની ક્રેડીટ જાય છે તેના મૂળ લેખકને, ગુજરાતી અનુવાદક શ્રી શાંતિલાલ ડગલીને, યુનિકોડમાં ટાઈપ કરીને રીડ ગુજરાતી પર મૂકવા માટે શ્રી મૃગેશભાઈ શાહને.
આ બ્લોગ પરનું લખાણ કૉપીરાઈટથી સુરક્ષિત છે અને ટૂંક સમયમાં પુસ્તક સ્વરૂપે પ્રગટ થવાનું છે. અહીંથી લખાણ કૉપી ન થઈ શકે એવી ગોઠવણ કરવામાં આવી છે, તેમ છતાં કોઈપણ રીતે લખાણ કૉપી કરનારની જાહેર ફજેતી કરવામાં આવશે. જરૂર પડ્યે કાયદેસરની કાર્યવાહી પણ કરાશે. ગમી ગયેલી રચના મિત્રોને વંચાવવા માટે લિન્ક કૉપી કરી જ શકાય છે. આભાર.
હા, હું ગુજરાતી બ્લૉગવિશ્વનો સભ્ય છું. તમે?
Comments (12) 
જ્ઞાન-ગમ્મત, નેટસૅવિ
| 
* Like, વાહ 
વિચાર કરો કે તમારા મોતની તારીખ નિશ્ચિત કરી નાખવાની હોય તો બાકીની આવરદામાં તમે શું કરો? હજુ કેટલાં વર્ષ જીવવું પસંદ કરો? દીકરી એસ.એસ.સી. થઈ જાય ત્યાં સુધી? દીકરો પરણી જાય ત્યાં સુધી? દીકરાને ત્યાં પારણું બંધાય ત્યાં સુધી? દીકરાને ભણવા માટે અમેરિકા મોકલવાનું સપનું હતું. ના જામ્યું. દીકરાનો દીકરો પ્રિન્સટન યુનિવર્સિટીમાં ભણીને ડિગ્રી લે ત્યારે એના કોન્વોકેશન ફંકશનમાં જવું છે.
