પ્રિય મિત્રો,

સરખામણી લેખમાળાના પાંચમાં લેખમાં આપણે ચર્ચા કરીશું કે બ્લૉગ કે સાહિત્યની પરબ?

બ્લૉગ શબ્દનો અર્થ આપણને ખબર છે તે વેબલોગને ટૂંકાવીને બન્યો છે. વેબ એટલે ઈન્ટરનેટનું જાળું અને લૉગ એટલે પ્રગતિ અથવા કાર્યની વિગતવાર નોંધ. તેવી જ રીતે આપણને ખબર છે કે પરબ એટલે વટેમાર્ગુ માટે મફત પાણીની વ્યવસ્થા, સેવાનું કાર્ય. શાસ્ત્રોમાં એમ કહેવાયું છે કે જે મનુષ્ય વૈશાખ મહિનામાં પરબ લગાવે છે તે વિષ્ણુલોકમાં સ્થાન પ્રાપ્ત કરે છે.

બ્લૉગ જગતના કેટલાક બ્લૉગ પ્રગતિ અથવા કાર્યની વિગતવાર નોંધને બદલે એક નવી ઓળખ સાહિત્યની પરબ મેળવી છે તે ખરેખર સરાહનીય કાર્ય છે. મુંબઈવાળા માવજીભાઈ પોતાની વેબસાઈટને પરબ ગણાવતાં કહે છે કે ગુજરાતી ભાષાના ચાહકો માટે ખોલેલું નવા જમાનાનું નવા પ્રકારનું પરબ છે અને તેમની આ વાત સો ટકા સાચી છે. પાણીની પરબ જેમ વટેમાર્ગુને મફત પાણી પીવડાવીને તૃષા તૃપ્તિ કરે છે તેમ બ્લૉગર બ્લૉગ દ્વારા વાચકને મફત સાહિત્ય રસનું પાન કરાવીને જ્ઞાન પિપાષા તૃપ્ત કરાવે છે.

ગુજરાતી બ્લૉગ જગતના શરુઆતના વર્ષોમાં મોટાભાગના બ્લૉગ સાહિત્ય રસનું પાન કરાવતી પરબ સમાન જ હતા, બહુ જ ઓછા બ્લૉગ હતા જે બ્લૉગના ખરા અર્થને અનુસરતા હતા, જેમાંથી એક નોંધનીય/અનુકરણીય બ્લૉગ કાર્તિકભાઈનો બ્લૉગ કહી શકાય.

વચ્ચે એક એવો સમય આવ્યો જ્યારે જાણીતી વ્યક્તિઓના બ્લૉગ પ્રસિદ્ધીની ઊંચાઈઓ આંબવા લાગ્યા. લોકોને બ્લૉગની સમજ પડવા લાગી કે બ્લોગ પર પોસ્ટ મૂકવી ઈમેઈલ કરવા જેટલી સરળ બાબત છે. પોતાના આકાર અને સાઈઝના પ્રાણીઓને બ્લૉગિંગ કરતા જોઈને કેટલીક ઘેટા પ્રકૃતિની વ્યક્તિઓ, જેમને ગુજરાતીમાં પોતાનું નામ લખતાં આવડતું નહોતું તેઓ દેખાદેખીમાં પોતાનો બ્લૉગ બનાવીને બેસી ગઈ! બ્લૉગ બનાવ્યો તેનો વાંધો નહીં પણ ગુજરાતી લખતાં/પોતાના વિચાર વ્યક્ત કરતાં/પોતાના અનુભવ શેર કરતાં શીખવાને બદલે અન્ય સમૃદ્ધ બ્લૉગ પરથી લખાણ કૉપી કરી પોતાના બ્લૉગ પર પેસ્ટ કરી કૉમેન્ટ ઊઘરાવવા લાગી ગઈ. એટલું જ નહીં આ કાર્યને ગુજરાતીની સેવા ગણાવા લાગી અને બ્લૉગને સાહિત્યની પરબ!

Continue reading »

 

પ્રિય મિત્રો,

અઠવાડિયાના એક નાનકડા અવકાશ બાદ આજે આપણે સરખામણીની આ લેખમાળા આગળ વધારીએ તે પહેલાં એક મહત્વની વાત. આજથી નવરાત્રિ પ્રારંભ થાય છે, ફનએનગ્યાન.કોમના બધા વાચકો અને બ્લૉગર મિત્રોને આદ્યશક્તિની આરાધનાના નવલા નવ દિવસની ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છાઓ.

આજનો વિષય છે બ્લૉગ માટેની માનીતી અને જાણીતી સેવાઓ ઓટોમેટિકની વર્ડપ્રેસ બ્લૉગ અને ગૂગલની બ્લૉગર (બ્લૉગસ્પોટ) બ્લૉગની સરખામણી, તો શરૂ કરીએ?

  1. વર્ડપ્રેસ અને બ્લૉગર બંને બ્લૉગ સેવાઓ મફત છે. બંને સેવાઓ બ્લૉગ માટેની જરૂરી એવી માળખાગત સુવિધા પુરી પાડે છે.
  2. વર્ડપ્રેસ બ્લૉગ પર જાહેરાતો દર્શાવી શકે છે, જાહેરાતો હટાવવી હોય તો પૈસા ચૂકવવા પડે. બ્લોગર બ્લોગ પર જાહેરાતો દર્શાવતું નથી (મારા ખ્યાલ પ્રમાણે, મારી ભૂલ થતી હોયતો સુધારજો, બ્લોગરનો મને બહુ અનુભવ નથી, વર્ડપ્રેસની સરખામણીમાં!)
  3. વર્ડપ્રેસ ત્રણ જીબી જેટલી જગ્યા આપે છે, બ્લૉગર એક જીબી જેટલી.
  4. વર્ડપ્રેસ બ્લૉગ સાથે  ’અકિસ્મેટ’ નામની સ્પામ બ્લૉક સેવા હાજર છે, બ્લૉગર બ્લૉગ સાથે એવી કોઈ સેવા નથી.
  5. વર્ડપ્રેસ ઓપન સોર્સ સોફ્ટવેર ધરાવે છે, બ્લૉગરનો સોફ્ટવેર ઓપન સોર્સ નથી.
  6. વર્ડપ્રેસ બ્લૉગ કે બ્લૉગર બ્લૉગ જેમ છે તેમ વાપરવા માટે કોઈ પણ જાતની ટેક્નિકલ જાણકારી હોવી જરૂરી નથી. બ્લૉગરમાં થીમ (ટેમ્પલેટ), વિજેટ વગેરેમાં ફેરફાર કરી શકાય છે. ફેરફાર કરવા માટે એચટીએમએલની જાણકારી હોવી જરૂરી છે.
  7. વર્ડપ્રેસ બ્લૉગ પર બ્લૉગ પોસ્ટ ઉપરાંત પાનાંઓ બનાવી શકાય છે, બ્લૉગર પર આ સુવિધા બહુ પાછળથી ઉમેરવામાં આવી.
  8. વર્ડપ્રેસ નિયમિત સુધારા વધારા કરતું રહે છે, નવા થીમ ઉમેરતું રહે છે, બ્લૉગર અપડેટ કરવામાં ધીમું છે. Continue reading »
 

પ્રિય મિત્રો,

સરખામણી લેખમાળાના આ ત્રીજા લેખમાં આજે આપણે વર્ડપ્રેસ હોસ્ટેડ અને સેલ્ફ હોસ્ટેડ બ્લૉગ વિશે જાણીશું.

હોસ્ટ એટલે યજમાન. જ્યાં મહેમાન (ગેસ્ટ) પડ્યો પાથર્યો રહેતો હોય તે હોસ્ટ! ઈન્ટરનેટ પર હોસ્ટ એટલે જ્યાં લખાણ કે માહિતી (ડેટા) પડ્યા પાથર્યા રહેતા હોય તે જગ્યા. વર્ડપ્રેસ હોસ્ટેડ બ્લૉગ (દા.ત. બ્લૉગબુકલેટ)નો ડેટા વર્ડપ્રેસના સર્વર પર હોય છે, જ્યારે સેલ્ફ હોસ્ટેડ બ્લૉગ (દા.ત. ફનએનગ્યાન) નો ડેટા પોતાના (સેલ્ફ) સર્વર પર હોય છે.

વર્ડપ્રેસ તેના વપરાશકારોને ત્રણ જી.બી. (3GB) જેટલી જગ્યા આપે છે. ત્રણ જીબી એટલે કે ત્રણ ગીગા બાઈટ એટલે કે ત્રણ અબજ બાવીસ કરોડ બાર લાખ પચીસ હજાર ચારસો બોત્તેર બાઈટ! આટલી જગ્યા ફક્ત લખાણ લખીને ભરાતાં બહુ જ સમય લાગે, પણ ચિત્રો (વધુ જગ્યા લે તેથી થોડી ઝડપથી ભરાય), ઑડિયો (ચિત્રોથી વધુ જગ્યા લે એટલે થોડી વધુ જડપથી ભરાય) અને વિડિયો મુકીએ એટલે બહુ જડપથી ભરાવા લાગે. ત્રણ જીબી ભરાઈ જાય એટલે વર્ડપ્રેસ પાસેથી વધારાની જગ્યા પૈસા ખર્ચીને લેવી પડે. કિંમત છે:  પાંચ જીબી ના વીસ ડોલર અને ૧૫જીબીના ૫૦ ડોલર!

સેલ્ફ હોસ્ટેડ બ્લૉગમાં બ્લૉગ માટેનું સોફ્ટવેર વર્ડપ્રેસનું જ હોય, ડેટા પોતાના સર્વર પર ડેટા મૂકવો પડે. આપણી પાસે ક્યાં હાઈસ્પીડ ઈન્ટરનેટથી જોડાયેલું પોતાનું સર્વર હોય? એટલે સહજ છે કે ભાડે લેવું પડે. આખું સર્વર ભાડે લેવું પોસાય નહીં અને આપણાં વ્યક્તિગત બ્લૉગ માટે જરૂરી પણ નથી. બ્લ્યુ હોસ્ટ અને હોસ્ટ આઈ કેન જેવી (અને બીજી ઘણી બધી) સાઈટ અનલિમિટેડ સ્પેસ (જગ્યા) અને અનલિમિટેડ બેન્ડ વિડ્થ (વપરાશ) સાથે શેર્ડ સર્વર (જેમાં એક સર્વર પર આપણાં જેવા બીજા ઘણાં લોકોનો પણ ડેટા હોય) પાંચથી દસ ડોલર મહિનાના ભાડાથી આપે છે.

આપણા બ્લૉગનો ડેટા ક્યાં રહેશે તે સમજી લીધા પછી બંનેના તફાવત જોઈએ. Continue reading »

 

પ્રિય મિત્રો,

ઘણાં બ્લૉગર મિત્રો મને પૂછતા હોય છે કે એક બ્લૉગ રાખવો સારો કે એક કરતાં વધુ?

જવાબમાં હું હમેશા કહેતો હોઉં છું કે બ્લૉગ લખનાર અને બ્લૉગ વાંચનાર (વાચક વર્ગ) એક હોય તો એક કરતાં વધુ બ્લૉગ ચલાવવા કરતાં એક જ બ્લૉગ રાખવો ઉત્તમ.

દા.ત. હું ફનએનગ્યાન નામનો આ બ્લૉગ ચલાવું છું, કાલે સવારે, ધારો કે, મને મન થયું કે કવિતાનો એક નવો બ્લૉગ બનાવું. ફક્ત ધારવાનું છે, બાકી મારી અને કવિતાની વચ્ચેનું અંતર પ્રકાશ વર્ષોમાં છે! :) હવે મારી પાસે બે વિકલ્પ છે, ૧) કવિતા માટેનો નવો બ્લૉગ બનાવું, ૨) ફનએનગ્યાન.કોમ પર કવિતાનો એક નવો વિભાગ બનાવું.  ઉપર કહ્યું તેમ બંને બ્લૉગ મારે જ સંભાળવાના હોય અને તમારે જ વાંચવાના હોય બે બ્લૉગ બનાવવાને બદલે એક જ બ્લૉગ પર બે વિભાગ પાડવા સારા પડે કે નહીં?

આર્થિક રીતે સરખામણી કરીએ તો વર્ડપ્રેસ બ્લૉગ હોય કે સેલ્ફ હોસ્ટેડ બ્લોગ હોય, બીજો બ્લોગ બનાવવાથી કંઈ ફરક પડતો નથી. વર્ડપ્રેસ બ્લૉગ તો મફત છે એટલે દલાતરવાડીની જેમ બ્લૉગ બનાવું બે-ચાર પૂછીશું તો સામેથી જવાબ આવવાનો છે બનાવને દસ-બાર! તેવી જ રીતે સેલ્ફ હોસ્ટેડ બ્લોગ હોય તો હોસ્ટીંગમાં આજકાલ અનલિમિટેડ સ્પેસ મળે છે તેથી વધુ એક બ્લૉગના પૈસા ચૂકવવા પડતા નથી તેમજ ડૉમેઈન (નામ) માટે સબ ડોમેઈલ (દા.ત. poem.funngyan.com) અથવા સબ ફોલ્ડર (funngyan.com/poem/ ) જોઇએ તેટલા બનાવી શકાય છે અને તે માટે એક પાઈ (સેન્ટ) ચૂકવવી પડતી નથી.

સવાલ બ્લૉગર અને વાચકની સગવડનો છે. એક જ વ્યક્તિ બ્લૉગ સંપાદિત કરતી હોય તો એક બ્લૉગ હોય તો તે વધારે સુવિધા જનક રહે. પાસવર્ડ યાદ રાખવાથી પ્રમોશન સુધીની માથાકૂટ બંને બ્લૉગ માટે કરવી પડે. વાચકની પાસે પણ લિમિટેડ સમય હોય. કેટલાય વાચકો સાયબર કાફેમાં (દસ રૂપિયા અડધા કલાકના આપીને) બ્લૉગ વાંચતા હોય કે ઑફિસ કે ઘરમાં સમય કાઢીને વાંચતા હોય. એક બ્લોગ હોય તો વધુ સુવિધા રહે.

સાઈટની હિટ્સ વગેરે બે બ્લૉગમાં વહેંચાઈ ન જાય, વાચકો વધુ સમય એક જ બ્લૉગ પર રહે તેથી વધુ સારું એલિઝા રેન્ક મળે. Continue reading »

 

પ્રિય મિત્રો,

ઘણાં બ્લૉગર મિત્રો બ્લૉગને (ઑનલાઈન) ડાયરી ગણાવતા હોય છે. ચાલો સમજીએ બ્લૉગ અને ડાયરીમાં કેટલી સમાનતા છે.

સૌપ્રથમ બ્લૉગ (blog) એટલે શું એ સમજીએ. બ્લૉગ શબ્દ વેબલૉગ (weblog)નું ટૂંકું રૂપ છે. વેબ (web) એટલે (ઈન્ટરનેટનું) જાળું અને લૉગ (log) એટલે પ્રગતિ અથવા કાર્યની વિગતવાર નોંધ.

લૉગ શબ્દનો મૂળ અર્થ લાકડાનો ટૂકડો થાય છે. વહાણનો વેગ માપવા માટે લાકડાનો ટૂકડો બાંધવામાં આવતો અને તેની વિગતવાર અને સમયસર નોંધ રાખવામાં આવતી તેના પરથી લૉગ શબ્દ વિગતવાર નોંધ માટે વપરાવા લાગ્યો.

આટલું સમજી લીધું એટલે હવે જોઇએ ડાયરી. ડાયરી એટલે રોજનીશી, રોજરોજની ઘટના/વિચાર ઈત્યાદીની નોધપોથી.

આમ, બ્લૉગ અને ડાયરીના અર્થ એક સમાન છે એટલે બ્લૉગને ડાયરી કહી શકાય પણ ફરક તેના વપરાશ પર છે. ડાયરીનો ઉપયોગ રોજબરોજની ઘટના/વિચાર ઈત્યાદીની નોંધપોથી તરીકે કર્યો હોય તો વાંધો નહીં પણ આપણે ડાયરીનો ઉપયોગ નોટબુક તરીકે પણ કરતા હોઇએ છીએ.

દા.ત. તમારી ડાયરીમાં તમે મુકેશજીએ ગાયેલું દર્દભર્યું ગાયન કે હરિન્દ્ર દવેની રચના લખી છે. મને પણ તે રચના ગમે છે. તો હું એ રચના તમારી ડાયરીમાંથી મારી ડાયરીમાં ઉતારી લઈશ. આ વાત ડાયરી માટે બરાબર છે. આ રીત જ્યારે બ્લૉગ પર અજમાવવામાં આવે છે ત્યારે મોટર કાર આગળ બળદની જોડી જોડતા ખેડુતના પેલા પ્રખ્યાત ટૂચકા જેવો ઘાટ થાય છે. ખેડુતના દાદા/પરદાદા પોતાના વાહન આગળ બળદની જોડી જોડતા હતા, કારણ કે તે ગાડું હતું, હવે ખેડુત પાસે મસ્ત મજાની મારુતિ ગાડી આવી ગઈ છે જે પાવરફુલ એન્જિન ધરાવે છે. Continue reading »

Copyright © 2007 - 2012 Vinay Khatri, All rights reserved. Copy Protection: Chetan Gole | Gujarati Typepad: Vishal Monpara Suffusion theme by Sayontan Sinha
Powered By Indic IME