રેતી વડે અદભૂત (શિલ્પ) કળા

તડાફડી પર અદભૂત કળાના આ વિભાગમાં હમણાં આપણે ધૂળ વડે રચાતી કળાની અદભૂત રચનાઓ વિશે જાણ્યું. આજે આપણે રેતીના કિલ્લા બનાવવાની કળા વિશે જાણશું.

નાનપણમાં આપણે દરિયા (કે નદી) કિનારે રેતીના કિલ્લા બનાવ્યા જ હશે. આમ તો આ કળા સામાન્ય છે પણ અહીં આપણે વાત કરવાના છીએ રેતકળાની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધા વિશે.

આ સ્પર્ધા કેનેડાના બ્રિટીશ કોલંબિયા પ્રાંતમાં આવેલા હેરીસન તળાવને કાંઠે યોજાય છે. અહીં કુદરતી ગરમ પાણીના ઝરા છે. આ હેરીસન તળાવ ‘રેતીના કિલ્લાની રાજધાની’ કહેવાય છે અને આ આંતરરાષ્ટ્રીય રેત કળા સ્પર્ધા હેરીસેન્ડને નામે ઓળખાય છે.

આ કિલ્લા ફક્ત રેતી વડે જ બનાવી શકાય છે. રેતી ઉપરાંત ફક્ત પાણી વાપરવાની છુટ છે. હા, ઊંચા કિલ્લાઓના ટેકા માટે અંદર લાકડાનો માળખો વાપરી શકાય છે.

તો ચાલો જોઇએ આ રેતીના કિલ્લાઓની દુનિયા: પાનું ૧ પાનું ૨ પાનું ૩. વધુમાં જોઈએ કેવી રીતે બને છે આ રેતીના કિલ્લા? કોણ છે આ સ્પર્ધાના ૨૦૦૭ના વિજેતા? અને જાણીએ આ સ્પર્ધા વિશેના સામાન્ય સવાલો.

આ કલાના માહેર આંતરરાષ્ટ્રીય ખ્યાતીપ્રાપ્ત ભારતીય કલાકાર છે સુદર્શન પટનાયક જેઓ પુરી-ઓરિસ્સામાં રહે છે અને સમુદ્ર કિનારે રેત કળા શિખવે છે. જેમણે અમેરિકા-કેનેડામાં આંતરરાષ્ટ્રીય મહોત્સવ Houston International Festivalમાં ભાગ લઈને સંગેમરમરના તાજ-મહાલને રેતીમાં રચીને ભારતનું નામ રોશન કર્યું છે.

માદરે વતન કચ્છમાં માંડવીના સોહામણાં દરિયા કિનારે રણોત્સવની ઉજવણીના ભાગરૂપે યોજાયેલી રેતશિલ્પ સ્પર્ધામાં જગવિખ્યાત રેતશિલ્પી મનમોહન મહાપાત્ર નામના ઓરિસ્સાના કલાકારે કંડારેલી કૃતિ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની હતી. વધુ માહિતી માટે વાંચો કચ્છમિત્રનો લેખ. (આ માહિતી આપવા માટે નીલા આન્ટીનો ખૂબ ખૂબ આભાર!)